Ik ben Xamantha, 39 en vanaf mijn 14e ben ik in therapie geweest, met tussendoor wat halve opleidingen.
Door de jaren heen is mijn ziektebeeld steeds meer op de voorgrond komen te staan
en raakte ik erg vertrouwd met het wereldje dat psychiatrie heet.
Een bizarre, bijzondere wereld die me gevormd heeft.
Ik heb er veel geleerd, maar ben mezelf ook behoorlijk kwijtgeraakt.
Wie was ik ook alweer? Wie zou ik willen zijn?
Over die zoektocht schrijf ik hier.
Wees welkom om mee te lezen en te reageren!

Samen met 1 echtgenoot en 3 katten woon ik in een Betuws dorpje.
Ik verslind belachelijk veel boeken en ben graag creatief bezig.


donderdag 30 maart 2017

Veilige hel

Soms mis ik het, mijn oude bestaan als borderliner met een bed op recept. Begrijp me niet verkeerd, leven was een hel in die jaren. Ik voelde me stuurloos en liet me leiden door zelfdestructieve impulsen. Een lange aaneenschakeling van crises die ik niet kon duiden. En die ik ook niet helder kon krijgen. Ik wist niet wat er aan de hand was. Ik wist alleen dat het leven me teveel was geworden en dat mijn pannetje overkookte. Het lullige was dat er ook toen al weinig aan me te zien was, waardoor de hulp soms uitbleef. Ik huilde niet als de mensen van de crisisdienst in mijn woonkamer zaten. Ik was kalm en beleefd en ik kon prima glimlachen, terwijl ik op het randje van suïcide wankelde.

Het was een hel, maar wel een vertrouwde hel. Als het echt niet meer ging was er vaak wel een opname mogelijk. Dat was niet alleen een plek waar ik tegen mezelf in bescherming werd genomen, maar ook een aanduiding van mijn toestand. Opname = het gaat echt slecht met mij.

Ik heb de mores van de psychiatrische kliniek goed leren kennen, ik sprak de taal. Ik had mijn plekje daar, vaak in het rookhok. Bij binnenkomst bijna onzichtbaar, observerend. Zodra de roes van de crisis voorbij was draaide ik mee in het geheel. Ik heb er fantastische mensen ontmoet en geleerd tussen de regels van de waanzin door te lezen. Als m'n maatje P. net werd opgenomen (we troffen elkaar vaak daar) en met een agressieve blik psychotisch zat te zijn in die ruimte, dan was ik niet bang, ging ik vol vertrouwen naast hem zitten. Hij waarschuwde trouwens netjes op tijd als hij met stoelen ging gooien. Best praktisch.

Mijn leven is veranderd, ik ben die patiënt niet meer. Ik voer de regie over mijn eigen leven en zoek naar manieren om een betere toekomst te realiseren.

Maar de angsten van toen en de blinde paniek slaan van tijd tot tijd nog toe. Zoals vandaag, zoals in deze nacht. Ik heb lieve mensen om me heen, ik heb steun en hulp. Maar een gebroken leven helen, dat kun je alleen zelf. En je loopt hele stukken van dat pad in je eentje. Fucking eenzaam.
En dan zijn er momenten zoals nu, als je grootste angst samenvalt met het antwoord op de vraag: wat wil je nu?

Een opname.

De regie uit handen geven en je wereld laten krimpen tot het formaat van een kliniek. Wat hechtstripjes en nog meer pillen. Schijnveiligheid.

Dit moment en dit gevoel gaan voorbij, dat weet ik. Hoop m'n kracht weer in zicht te krijgen. En mocht ik die niet vinden, dan zal dit plaatje me tijdelijk helpen volhouden:

woensdag 22 februari 2017

Wat is imaginaire exposure?

Ik heb vernomen dat de aard van mijn therapie vragen oproept. Dat kan ik me voorstellen, dus voor wie geïnteresseerd is wil ik in dit blog toelichting geven.

Hier alvast een goede link, mocht je geen behoefte hebben aan mijn eigen verhaal:
http://www.metggz.nl/behandeling/soorten-therapie/psychotherapie/imaginaire-exposure-imaginaire-rescripting

De therapie die ik volg heet imaginaire exposure.
Bij exposure kun je denken aan iemand met een fobie voor spinnen. Het doel is dan vaak om uiteindelijk een spin aan te durven raken zonder daar hevige angst bij te voelen. Dat begint dan bijvoorbeeld bij het kijken naar een tekening van een spin en gaat onder goede begeleiding telkens een stapje verder.

Imaginair betekent 'in je gedachten'. Gelukkig maar, anders zou ik opnieuw ter plekke misbruikt moeten worden. In plaats daarvan vindt de herbeleving plaats in je hoofd.
Net als bij EMDR zoek je naar de 'hot spots', momenten binnen een traumafragment die de meeste emotie oproepen.

Stel dat het over een bankoverval gaat, is dan het pistool op je hoofd het ergst, of is dat misschien de angstige blik van een toevallig aanwezig kind? Of wellicht het geschreeuw, je machteloosheid? Die beleving verschilt per individu.

Bij EMDR en ook bij exposure richt je je focus op dat ene, allerergste moment.
Bij EMDR benoem je kort waar het over gaat, de therapeut vraagt je dat beeld vast te houden en dient je dan prikkels toe die veel van je brein vragen. Snel bewegende lampjes of vingers volgen met je ogen, of piepjes in een koptelefoon.
Aan het vastgehouden beeld zit hevige lading. Het doel is die lading te neutraliseren. Door het opgeroepen beeld te combineren met de prikkels wordt je 'werkgeheugen' overbelast. Er is niet genoeg ruimte over om die lading te blijven ervaren. Die lading gaat tijdens de sessie steeds verder naar nul en uiteindelijk wordt het beeld opnieuw opgeslagen met de geringe lading die nog over is.
Bij mij lukte het niet goed, de lading liet zich in de spreekkamer nauwelijks zien.

Bij exposure wordt er veel gepraat. Je doet je ogen dicht en vertelt over de gebeurtenis. Je vertelt in de tegenwoordige tijd. Vervolgens zoom je in op details, of ze nou spontaan opkomen of dat de therapeut een vraag stelt. Dan gaat het bijvoorbeeld over welke kleur het behang heeft, of welk uitzicht je hebt vanuit het raam. Je kijkt rond in dat ene momentje in je verleden. Het wordt zo echt dat het lijkt alsof het nu gebeurt. De therapeut loodst je door de herbeleving heen, hij haalt je er ook deels of helemaal uit als het te zwaar wordt.

Van zo'n sessie wordt een geluidsopname gemaakt. Die gaat mee naar huis en je beluistert het dagelijks. Als het goed is treedt er gewenning op, wordt het steeds minder heftig tijdens het luisteren. En ja, daar zit ook zeker een portie gewenning aan de opname zelf bij.

Als je meerdere trauma's hebt (daar valt langdurig misbruik ook onder) is het schier onmogelijk om elke gebeurtenis te behandelen. Mijn therapeut heeft me uitgelegd dat het aanpakken van de hot spots op zich voldoende is. Dat vind ik lastig te begrijpen, maar ik vertrouw zijn expertise. Ik merk dat al tijdens de afronding van het ene fragment het volgende al staat te trappelen om zich te laten gelden. Soms kiezen we dan voor een pauze van een paar weken, en soms gaan we wel meteen door.
Ik hoef niet te zoeken naar die fragmenten, er is geen vraag over wat ik nu eens wil verwerken.


Een mens herinnert zich gelukkig niet alles dat in zijn/haar leven is gebeurd, maar die korte hot spots zitten helder in je hoofd. Weet je waarom? Omdat deze herinneringen je heden heel intensief overschaduwen. Sommige komen alleen op na een trigger, andere zijn 'gewoon' deel van je dagelijks leven. Ze slijten of vervagen niet. Ze zijn er elke dag, Leven met PTSS of complexe PTSS is niet leuk.

Soms zoek ik zelf naar details, wat volgens mijn therapeut niet nodig is. Maar hij snapt het wel: ik zoek houvast, wil dingen in perspectief zien. En wat ik ook niet hoef te doen, maar wel doe, is waarheidsvinding. Terugrekenen, in foto-albums kijken. Fan van een vreselijk foute zanger zijn en van de dader uitgeknipte plaatjes en posters te krijgen: dat was 1987. Of '88, als die fling lang geduurd heeft. Dat soort dingen.

Mijn therapeut zegt dat het er niet zo toe doet of de koppelingen kloppen. We behandelen namelijk waar ik NU last van heb, we behandelen de herinneringen aan trauma zoals ze nu in mijn hoofd zitten. De flashbacks, de nachtmerries, de herbelevingen, de triggers. Een van de dingen waar we misschien nog op terug gaan komen is de psychose die ik heb gehad. De dingen die ik zag en hoorde waren niet echt, maar ik droom er nog steeds over en heb er flashbacks van. Ook zoiets is te behandelen. Het gaat om de beleving die ik er NU van heb.

Ik kan eindelijk zeggen dat het zware werk vruchten afwerpt. Het eerste fragment dat met exposure is behandeld heeft haast geen lading meer. Ik kan eraan terugdenken, voelen dat het een heel nare herinnering is, maar niet méér dan een herinnering. Het overvalt me niet meer. En daar ben ik best wel trots op.

Voor wie denkt dat ik bij een of andere kwakzalver een vage en schadelijke behandeling onderga: zowel EMDR als exposure worden landelijk toegepast en zijn bewezen effectief. EMDR is sneller en korter, maar de resultaten van beide methodes zijn vergelijkbaar.

Ik ben dankbaar. Traumaverwerking was mijn laatste strohalm.

woensdag 15 februari 2017

Inzoomen, uitzoomen

Gisteren zo'n zinnig gesprek met mijn traumatherapeut gehad. Ik bleef maar vastlopen in het fragment waar ik nu thuis aan werk.
Voor mij werkt thuis schrijvend vele malen beter dan vertellend in de spreekkamer, daar hebben we de therapie ook op aangepast.

Het nadeel is dat de therapeut me niet ter plekke bij kan staan/sturen als de spanning te hoog oploopt. In een gesprek kan hij op zo'n moment vragen om je ogen open te doen, in de verleden tijd te vertellen of minder details te benoemen. Alles wat helpt om het vertellen niet af te hoeven breken. Het is een herbeleving in een veilige setting, en met deze aanpassingen kom je wat meer in het nu.
We bedachten strategieën om tijdens het thuiswerk de spanning minder op te laten lopen. Want dat is de grootste issue nu: zodra ik er voor ga zitten en mijn tekst erbij pak klap ik dicht. Er zitten een stuk of 4 triggers in. En zo wordt de drempel om te schrijven telkens hoger. Hoe kan die cirkel doorbroken worden?

Best een uitdaging, dat gedachte-experiment. Mijn therapeut is een snelle en analytische denker en ik kom goed mee in die stroom van ideeën. Creatief ook: zou het werken om het lettertype tijdelijk te verkleinen, of wat verder van het scherm te gaan zitten? Een youtube-clip met fijne muziek klaarzetten en een kort liedje beluisteren, iets doen om mijn zintuigen te prikkelen? De gebeurtenis in een paar zinnen beschrijven en elk van die zinnen op een aparte pagina zetten?
Dat laatste heeft me vandaag geholpen. De tekst in grote lijnen had ik al. Ik heb 'm opgedeeld in 4 pagina's en nu begint het te lukken om verder in te zoomen op details.

Het fragment is ontzettend akelig. Ik had het heel erg koud na die gebeurtenis en merk dat mijn lijf mee teruggaat naar dat moment: mijn vingers worden stram en koud, mijn voeten worden gevoelloos. De warmte van mijn lijf trekt zich terug uit mijn ledematen, misschien wel omdat mijn hart die warmte keihard nodig heeft om te blijven kloppen.
Het therapieproces mag dan wel (met flinke hobbels) goed verlopen, met mij gaat het niet heel erg goed. Hoofd boven water houden is een grote opgave en het zwarte beest Depressie weigert te vertrekken. Ik vind het leven op dit moment heel erg niet leuk. So be it. Hetere vuren en zo...

woensdag 25 januari 2017

Thuis

25 januari, 9.28
Zojuist de eerste woorden op papier gezet over een nog onontgonnen stuk trauma. De zinnen komen er in flarden uit en er komen duizend vragen in me op. Wanneer speelde dit, hoe oud was ik toen? Klopt deze herinnering wel?

Mijn hele lijf trilt, mijn kaken staan strak. Ik krijg het net zo koud als toen. Een blos van schaamte op mijn wangen.

Ik kan dit., houd ik mezelf voor, ik zal nog meer woorden vinden en ik ga dit stuk pijn betreden. Ik ga het meisje dat bevroren is in de tijd bevrijden uit die badkamer. Ik kan dit, echt.

Maar eerst ga ik veiligheid zoeken in de armen van mijn lief en in de zachte vachtjes van de katten. 'Waar je begrepen wordt, daar is je thuis,' zegt de poster in onze slaapkamer. Dat is hier, dit is mijn thuis. Hier is begrip en liefde, hier mag ik elke keer opnieuw ervaren dat het gevaar is geweken. Het is 2017. Ik verwerk.

vrijdag 23 december 2016

Leven na seksueel geweld

(dit is een blogbericht van 16 december)
Vandaag ben ik actief op Twitter om samen met heel veel lotgenoten, omstanders en zelfs onbekenden seksueel geweld weer even flink op de kaart te zetten. Niet om zielig te zijn, niet om zelf aandacht te krijgen, maar om een signaal af te geven: seksueel misbruik gebeurt overal om je heen. Slachtoffers zwijgen vaak. Omdat ze op dat moment bedreigd worden (“dit is ons geheimpje”, “als je hierover praat maak ik je kapot”), maar ook omdat ze zich er later voor schamen en nog steeds de macht van de dader voelen. En zwijgen maakt heel veel kapot.

Neem eens een kijkje op Twitter. We verzenden berichten met de hashtags #seksueelgeweld en #SGstorm. Retweet als je ons een warm hart toedraagt, deel eigen ervaringen of lees alleen maar wat er geschreven wordt. We heten je welkom.

Ik realiseerde me vanmorgen dat ik vaak wel benoem dat ik getraumatiseerd ben en dat het met misbruik te maken heeft, maar dat ik nooit concreet ben. Daar heb ik een goede reden voor. Ik weet dat mijn blogs oa door lotgenoten gelezen worden. Expliciete woorden kunnen ontzettend triggerend zijn. Ik wil graag dat mijn teksten door iedereen gelezen kunnen worden, zonder de angst om in een herbeleving te schieten.

Ik wil nu toch graag iets meer vertellen over mijn achtergrond. Ik denk dat het inzicht geeft.
Trigger warning: scroll alleen door naar beneden als het voor jou te dragen is.








Ik heb op meerdere momenten in mijn leven te maken gekregen met seksueel misbruik.
Waar ik het meeste last van heb is de periode van 2 jaar waarin ik meerdere keren per week de prooi was van de jager die naast ons woonde. Ik was 10, of misschien nog net 9, toen hij voor het eerst mijn slaapkamer betrad en me in mijn eigen bed onteerde. Handen en een mond die over mijn lichaam gingen, mijn onderbroek die uit moest. Het eindigde met zijn hoogtepunt, waar ik gedwongen aan mee werkte.

In de 2 jaren die daarop volgden heb ik me voortdurend onveilig gevoeld; hij was altijd in de buurt en had min of meer vrij toegang tot ons huis en mijn kamer. Onder andere door het touwtje uit de brievenbus waar Jan Terlouw zo mooi over vertelde (feitelijk een sleutel die uit de voordeur stak). Als ik hem in de gedeelde carport zag en hij omhoog wees, was het mijn taak om na het avondeten op mijn kamer te zijn en er zorg voor te dragen dat het zolderraam op een kiertje stond.

Naarmate de tijd verstreek ging het misbruik verder dan die handelingen en werd zijn machtsspel subtieler. Het mes dat hij eens op mijn keel zette was niet nodig geweest, ik leerde gehoorzaam te zijn en mee te werken. Seksueel geweld gaat veel meer over macht dan over seks.
Hoe ironisch dat het mijn eigen zakmes was. Het lag onder mijn kussen als bescherming, maar het werd tegen me gebruikt, zoals ook de natuurlijke reacties van mijn lichaam me tegenwerkten. “Zie je wel dat je het lekker vindt”

Ik ben nu 39 en heb een groot gedeelte van mijn leven doorgebracht in klinieken, therapeutenkamers en groepstherapieruimtes. Mijn veelbelovende goede cijfers op het VWO en mijn creativiteit zijn voor mijn gevoel niet ingelost. Ik leid niet het leven dat ik wilde leiden. Mijn kinderwens heb ik aan de kant gezet omdat ik lange tijd zo labiel was dat ik een kind zo’n moeder niet toewenste.

Maar mijn leven is niet zo somber als hierboven beschreven.
Ik heb eindelijk heel goede hulp gevonden en werk hard aan herstel en heling. Dat ik het inkijkje in misbruik kan opschrijven is het resultaat van traumabehandeling, en voor mij een bewijs dat die therapie werkt. Ik kan eraan terugdenken zonder weg te raken of overspoeld worden door een herbeleving.

Ik geloof oprecht dat er een dag zal komen dat het verleden niet meer allesbepalend is voor mijn heden en toekomst. De littekens zijn blijvend, maar ze zullen vervagen. Ik wás een slachtoffer en zie mezelf nu als overlever, met steeds meer ruimte om te léven ipv overleven.
Misschien is dit ook wel de boodschap die ik vandaag uit wil dragen: seksueel geweld kan een leven volledig op z’n kop zetten en blijvende schade veroorzaken; verwerken is een lange en pijnlijke weg, maar er is leven na seksueel geweld.

Licht op slaap

De laatste tijd heb ik niet veel geblogd over mijn therapieproces. Hoog tijd!

Over slapen schreef ik al eerder. Samen met mijn medicijnvrouw (klinkt beter dan GGZ-arts toch?) ben ik op zoek geweest naar een manier om de cyclus van niet/nauwelijks slapen te doorbreken.
Ik werd weer steeds depressiever en da's niet zo bevordelijk voor slaap. De tweede factor is de traumabehandeling. Er komt veel los, resulterend in spanning, angst overdag en veel nachtmerries. Onnodig te vermelden dat chronisch slaaptekort niet erg helpend is als je dan overeind wilt blijven.
We probeerden zware slaapmiddelen. Een week goed slapen zou me genoeg energie geven om weer met volle kracht vooruit te kunnen.

Imovane, rohypnol en al hun soortgenootjes deden helemaal niets, behalve dan hele dagen suf zijn.
Ik slik antidepressiva in hoge dosering, eigenlijk al over het randje van de maximale dosis. Ik wilde eigenlijk toch verhogen. De medicijnvrouw begreep het, maar stelde als tussenstap een kuur lichttherapie voor. Daarvan wordt steeds duidelijker dat het ook werkt bij 'gewone' depressies, niet alleen bij seizoensgebonden depressies (winterdepressie). Misschien zou het iets doen, met als bonus een klein kansje dat ik beter zou gaan slapen. Vooral dat laatste leek me een illusie.

Ik mocht een therapielamp lenen. 's Morgens meteen na het ontwaken een half uur in dat licht zitten. De lamp breekt de melatonine versneld af. Melatonine is een lichaamseigen stofje dat zich in de loop van de avond opbouwt om je lijf voor te bereiden op de nacht.

De eerste paar dagen had ik zo'n knallende koppijn van die lamp dat ik 'm een paar dagen aan de kant heb gelegd. Daarna toch de kuur hervat en al heel snel voltrok zich een klein wondertje. Normaliter lig ik wakker tot de ochtend, hoe vroeg of laat ik ook naar bed ga. Telkens als ik voel dat ik bijna in slaap val protesteert mijn hoofd, of eigenlijk mijn overlevingsmechanisme dat me toeschreeuwt dat slapen niet veilig is. En dan kan ik nét niet bij dat moment van overgave. Ook als ik een sterke inslaper gebruik.Of twee of drie. Andere getallen houd ik liever voor me ;)

Na een aantal dagen merkte ik dat ik 's avonds suffer begon te raken en als ik zoals gewoonlijk nog even ging lezen in bed, vielen mijn ogen al na een paar bladzijdes dicht. Ik werd verbijsterd wakker de volgende morgen. Huh, geslapen, ik??

Na 10 dagen bracht ik de lamp terug. Van de 10 nachten had ik er 5 waarin ik bizar snel insliep, 3 waarin de slaap zich pas na drieën aandiende en 2 waarin ik helemaal niet sliep. Wat een verschil!
De medicijnvrouw raadde me aan om een eigen lamp te kopen, zodat ik niet afhankelijk ben van de beschikbaarheid van de leenlamp. Die conclusie had ik zelf ook al getrokken, maar oei, wel een flinke uitgave. Dat ik intussen merkte dat de slaap, zonder lamp, weer weg begon te blijven was een flinke stimulans.

Om een lang verhaal kort te maken: ik kreeg 2 donaties van vrienden, verkocht een paar spullen op Marktplaats en... uiteindelijk kreeg ik 'm kado van Eelco, via zijn ouders. Een warm bad. Niet alleen van donaties en het grote kado, maar ook van vrienden die meedachten en me hielpen met plannen om zelf het bedrag bij elkaar te scharrelen. Facebook schijnt een nepwereldje te zijn, maar wat heb ik daar al ongelooflijk veel steun mogen ontvangen en échte vriendschappen gesloten!

Nu start ik mijn dagen met een lichtbadje. Het lampje is klein, het licht is fel maar hindert me niet.
Ik slaap echt beter. Nog wel met een inslaappil erbij. Wie weet kan ik ooit zonder pillen slapen, maar voor nu werkt deze combinatie voor mij.

Ik ben blij, dankbaar en verrast. Dat zo'n mild middel voor elkaar krijgt wat paardenmiddelen niet doen, dat had ik nooit gedacht...dat mag best een wonder heten toch?

dinsdag 29 november 2016

Dat.

Dat je je missie van de daken schreeuwde en dat ik je kreten herhaalde voor een ander publiek
Dat je de dagen aftelde en ik zonder teltalent telkens weer verbaasd was, want ook zonder slaap verstrijkt een datum
Dat de appjes met "hi, stoor ik?" ijkpunten werden, net als "update: ik leef nog"
Dat de tijd zo grillig werd. Urenlange seconden en dagen van niks
Dat een vriendschap met beperkte tijd je dingen doet durven, afspreken bijvoorbeeld
Dat we juist door de afstand dicht bij kwetsbaarheid konden zijn
Dat ik je de laatste keer deels zonder masker zag en schrok

Dat we afscheid namen
Dat de wereld niet het fatsoen had om even stil te staan toen jij ging
Dat je toen Schrödingers kat werd en dat je dat best cool zou hebben gevonden
Dat het nog steeds onwerkelijk is, het stof nog niet is gaan liggen
Dat ik de woorden nog niet vind
Dat je er was, dat ik je mocht kennen
Dat ik dankbaar en verdrietig ben
Dat staat vast.